Napisz wypracowanie na jeden spośród dwóch tematów. Pamiętaj, aby odwołać się w nim do wybranej lektury obowiązkowej (listę lektur znajdziesz na początku arkusza), innego utworu literackiego, a także wybranego kontekstu (np. społecznego, historycznego, psychologicznego).

Temat 1.

Źródło nadziei w czasach trudnych dla człowieka.

Temat 2.

Jak błędna ocena sytuacji wpływa na życie człowieka?

Temat 2.

Jak błędna ocena sytuacji wpływa na życie człowieka?

WSTĘP
(akapit 1.)

Wprowadzenie do tematu: ludzie często opierają decyzje na własnych wyobrażeniach, a nie realnej ocenie sytuacji.
Pytanie retoryczne:
Czy błędna interpretacja rzeczywistości może zniszczyć czyjeś życie?
Teza:
Błędna ocena sytuacji prowadzi do poważnych konsekwencji, ponieważ zniekształcone widzenie świata skutkuje złymi decyzjami i dramatycznymi wyborami.

ROZWINIĘCIE
(akapit 2.) – argument główny – Makbet Szekspira

– Makbet błędnie interpretuje przepowiednie wiedźm.
– Wierzy w to, czego pragnie, ignoruje ostrzeżenia.
– Jego błędna ocena sytuacji prowadzi do zbrodni i upadku moralnego.
– Konsekwencje: utrata rodziny, przyjaciół, władzy, życia.

(akapit 3.) – argument dodatkowy – Latarnik Sienkiewicza

– Skawiński błędnie ocenia swoją siłę psychiczną.
– Wydaje mu się, że jest odporny na emocje związane z utratą ojczyzny.
– Lektura „Pana Tadeusza” uświadamia mu, że nadal żyje przeszłością.
– Konsekwencja: zaniedbanie pracy, utrata posady, konieczność rozpoczęcia tułaczki od nowa.

(akapit 4.) – kontekst psychologiczny

– Psychologia mówi o zjawisku błędów poznawczych: człowiek interpretuje świat nieobiektywnie, lecz przez pryzmat emocji i pragnień.
– Złudzenia poznawcze prowadzą do złych decyzji (np. złudna pewność, myślenie życzeniowe).
– Zarówno Makbet, jak i Skawiński są ofiarami błędnego postrzegania rzeczywistości, co prowadzi ich do katastrofy.

ZAKOŃCZENIE
(akapit 5.)
– Powtórzenie myśli przewodniej: błędna ocena sytuacji komplikuje życie człowieka.
– Wniosek: umiejętność realistycznego spojrzenia chroni przed tragedią.
– Nawiązanie do współczesności: ludzie nadal popełniają te same błędy, kierując się emocjami zamiast rozsądkiem.

ROZPRAWKA MATURALNA
POZIOM PODSTAWOWY

Kryterium oceny	Omówienie
Sformułowanie stanowiska wobec problemu omówionego w poleceniu	Teza: Błędna ocena sytuacji może prowadzić do tragicznych konsekwencji, ponieważ zniekształcone postrzeganie rzeczywistości skutkuje złymi decyzjami. Stanowisko: Uważam, że niewłaściwa interpretacja faktów często powoduje upadek bohatera, zniszczenie jego relacji i dramatyczne skutki życiowe. LUB Hipoteza: Być może błędna ocena sytuacji wpływa negatywnie na życie człowieka. Stanowisko: Uważam, że błędna ocena sytuacji rzeczywiście może prowadzić do wielu negatywnych konsekwencji w życiu człowieka, ponieważ błędne wnioski często stają się podstawą złych decyzji, które skutkują cierpieniem, stratą lub życiowymi porażkami.
Uzasadnienie stanowiska	Rozprawka z tezą • Makbet błędnie interpretuje przepowiednie wiedźm, wierzy w obietnice władzy, ignoruje ostrzeżenia i popełnia zbrodnie. Konsekwencją jego błędnej oceny sytuacji jest moralny upadek, utrata zaufania bliskich oraz śmierć. • Skawiński łędnie ocenia swoje emocje i przekonuje samego siebie, że poradzi sobie z samotnością. Jego pomyłka prowadzi do zaniedbania pracy i utraty jedynej szansy na stabilizację. • ludzie popełniają błędy poznawcze, np. myślenie życzeniowe (kontekst). Rozprawka z hipotezą • Makbeta, który błędnie interpretuje przepowiednie i przecenia swoje możliwości. Z powodu swojej pomyłki zabija króla, wywołuje lawinę tragedii i sam ginie. • Skawiński nie dostrzega własnej słabości emocjonalnej i dokonuje złej oceny własnych sił. W efekcie traci jedyną szansę na spokojne życie. • Czasem błędna ocena może prowadzić do pozytywnego skutku (np. w „Romantyczności” dziewczyna błędnie interpretuje wizje jako duchy ukochanego, ale wywołuje dyskusję o różnych sposobach poznania) - kontargument.
Poprawność rzeczowa
Zamysł kompozycyjny	Rozprawka z tezą Akapit 1. – wstęp Akapit. 2. – argument 1. Akapit 3. – argument 2. Akapit 4. – argument 3. Akapit 5. – zakończenie Rozprawka z hipotezą Akapit 1. – wstęp Akapit. 2. – argument 1. Akapit 3. – argument 2. Akapit 4. – kontrargument 1. Akapit 5. – zakończenie
Styl tekstu	– język formalny – brak potoczności – unikanie emocjonalnych wtrąceń – zdania złożone, precyzyjne
Oprócz wymienionych powyżej kryteriów Egzaminator będzie brał pod uwagę poprawność rzeczową, poprawność językową oraz poprawność zapisu, a także spójność lokalną.