Instrumentem politycznym przedstawionym w tabeli 1. jest obywatelska inicjatywa ustawodawcza. W polskim ustawodawstwie ma ona znaczenie marginalne – w żadnej kadencji Sejmu odsetek projektów obywatelskich do ogólnej liczby projektów procedowanych przez Sejm RP nie przekroczył 5%. Przeważająca większość procedur legislacyjnych nie ulega zakończeniu, duża ilość projektów (w VI kadencji prawie 25%, w VII 50%, w VIII 28%) jest wycofywana lub odrzucana. Średnio tylko 20% projektów przekształca się w uchwalone i opublikowane ustawy. Wskazuje to na małą realną skuteczność narzędzia obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej w III Rzeczypospolitej.
W Polsce instrument obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej jest zagwarantowany prawnie w art. 118 Konstytucji RP.