WSTĘP
Akapit 1.
– Rozpocznij od uogólnienia: czym jest tradycja i dlaczego to pojęcie wciąż powraca w refleksji o człowieku.
– Zastanów się, czy tradycja:
– Możesz użyć pytania retorycznego, np.:
Czy tradycja jest jedynie reliktem przeszłości, czy raczej żywą wartością, która kształtuje postawy i wybory człowieka?
– Zasygnalizuj, że odpowiedzi na to pytanie dostarczają teksty kultury, w tym epopeja narodowa Mickiewicza.
ROZWINIĘCIE
Akapit 2. – fragment Pana Tadeusza
– Zwróć uwagę na opis uczty i obrzędowości, której strażnikiem jest Wojski.
– Zastanów się:
Podpowiedź interpretacyjna: tradycja → ład, hierarchia, wspólnota, pamięć historyczna.
Akapit 3. – cały utwór Adama Mickiewicza
– Odwołaj się do obrazu dawnej Polski jako świata utraconego, idealizowanego.
– Zastanów się:
– Możesz podkreślić, że tradycja:
Akapit 4. – wybrany tekst kultury
– Odwołaj się do innego tekstu kultury, np. Chłopów Reymonta.
– Zwróć uwagę na:
– Zastanów się, czy tradycja:
ZAKOŃCZENIE
Akapit 5. – wskazówki
– Powtórz swoje stanowisko innymi słowami.
– W skrócie podsumuj:
– Możesz zakończyć refleksją, że tradycja – choć zakorzeniona w przeszłości – nadal wpływa na współczesnego człowieka.
ROZPRAWKA MATURALNA
POZIOM PODSTAWOWY
| Kryterium oceny | Omówienie |
| Sformułowanie stanowiska wobec problemu omówionego w poleceniu | Tradycja jest dla człowieka istotną wartością, która buduje jego tożsamość i poczucie wspólnoty. |
| Uzasadnienie stanowiska | Rozprawka z tezą – tradycja porządkuje życie społeczne (uczta i ceremoniał u Sędziego), – tradycja podtrzymuje pamięć narodową (idealizacja dawnej Polski w epopei), – tradycja łączy jednostkę ze wspólnotą (obyczaje i obrzędy w Chłopach). |
| Poprawność rzeczowa | – Wojski – strażnik obyczaju – uczta – symbol wspólnoty i ładu – Adam Mickiewicz – emigracja, tęsknota za ojczyzną – obrzędowość ludowa – Reymont |
| Zamysł kompozycyjny | Akapit 1. – wstęp Akapit 2. – argument 1 (fragment Pana Tadeusza) Akapit 3. – argument 2 (cały utwór) Akapit 4. – argument 3 (inny tekst kultury) Akapit 5. – zakończenie |
| Styl tekstu | – styl formalny – brak potocyzmów – język argumentacyjny – spójność i logiczne przejścia między akapitami |
| Oprócz wymienionych powyżej kryteriów Egzaminator będzie brał pod uwagę poprawność rzeczową, poprawność językową oraz poprawność zapisu, a także spójność lokalną. | |