| Pojezierze Wielkopolskie | Pojezierze Mazurskie |
| – bardzo żyzne gleby (czarnoziemy, mady)– liczne torfowiska;– przewaga rozległych pradolin oraz dolin rzecznych; | – przewaga średnio żyznych gleb (brunatne, bielicowe, płowe);– liczne torfowiska;– przewaga podłużnych pagór moren czołowych, wysoczyzn, dolin rzecznych; |
Powyższe różnice są związane z działalnością lądolodu. Na terenie Pojezierza Wielkopolskiego utrzymywał się on dużo krócej niż na Pojezierzu Mazurskim.
Pas pojezierzy obejmuje: Pojezierze Pomorskie, Pojezierze Wielkopolskie, Pojezierze Mazurskie, Pojezierze Chełmińsko-Dobrzyńskie.