Skrótowiec to rzeczownik powstały z kilkuwyrazowej nazwy instytucji, organizacji, urzędu lub firmy skróconej do pierwszych liter, sylab lub głosek
(np. Najwyższa Izba Kontroli – NIK, Rzeczpospolita Polska – RP, Zakłady Mechaniczne – ZAMECH).
Ze względu na sposób utworzenia wyróżnia się:
– skrótowce głosowe (inaczej głoskowce) –utworzone z pierwszych głosek wyrazów tworzących wielorazową nazwę i czytane jako jeden wyraz (np. PFRON [pefron]– Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych; SOK [sok] – Służba Ochrony Kolei, LOP [lop] – Liga Ochrony Przyrody);
– skrótowceliterowe (inaczej literowce) – utworzone z nazw pierwszych liter wyrazów wchodzących w skład nazwy, czytane jako nazwy liter (np. PKS [peka–es] – Państwowa Komunikacja Samochodowa; UJ [u–jot] – Uniwersytet Jagielloński; ONZ [o–en–zet] – Organizacja Narodów Zjednoczonych;
– skrótowcesylabowe (inaczej sylabowce) — utworzone z pierwszych sylab lub grup głosek wyrazów wchodzących w skład nazwy (np. Rafako — Raciborska Fabryka Kotłów; Pafawag — Państwowa Fabryka Wagonów —utworzone z różnych elementów wyrazów tworzących nazwę: nazw pierwszych głosek, liter, sylab, cząstek (np. PZKosz [pezet–kosz] —
np. PZKosz [pezet–kosz] – Polski Związek Koszykówki; MKOl [em–ka–ol] – Międzynarodowy Komitet Olimpijski; PAGART – Polska Agencja Artystyczna).
Skrótowce to pewne konstrukcje, który powstały w wyniku skrócenia nazw wielowyrazowych (np. PAN – Polska Akademia Nauk).
Przykłady skrótowców:
Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej – ZHR (wymowa: zet–ha–er) – literowce
Polskie Towarzystwo Turystyczno–Krajoznawcze – PTTK (wymowa: pe–te–te–ka) – literowce
Rzeczpospolita Polska – RP (wymowa: er–pe) – literowce
Szpitalny Oddział Ratunkowy – SOR (wymowa: s–o–r) – głoskowce
Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe – GOPR (wymowa: g–o–p–r) – głoskowce
Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe – WOPR (wymowa: w–o–p–r) – głoskowce
Skrótowce tego typu nazywamy literowcami lub głoskowcami.
Oprócz głoskowców i literowców wyróżniamy sylabowce, czyli skrótowce składające się z początkowych sylab wyrazów wchodzących w skład pełnej nazwy. Przykładem sylabowca jest Polfa (wym. polfa, Polska Farmacja).
Wyróżniamy także skrótowce mieszane, czyli skrótowce o niejednolitej budowie, stanowiące połączenie pierwszych liter, sylab i głosek, np. CBOS (wym. ce–bos, Centrum Badania Opinii Społecznej).