Proces tworzenia nowych wyrazów za pomocą formantów słowotwórczych (np. wyraz napisać został utworzony przez dodanie przedrostka na– do cząstki pisać, który stanowi podstawę słowotwórczą) nazywa się derywacją. Termin ten oznacza również dział słowotwórstwa opisujący budowę wyrazów pochodnych (np. wyraz domek składa się z podstawy słowotwórczejdom– oraz przyrostka –ek).
Wyraz pochodny słowotwórczo to wyraz, w którym można wydzielić podstawę słowotwórczą i formant (np. wyrazem pochodnym jest wyraz książeczka: książecz– to podstawa słowotwórcza, a –ka – formant).
Formant to część wyrazu pochodnego, dzięki której został on utworzony od wyrazu podstawowego (np. mur–arz, na–uczyć).
Wyróżnia się różne rodzaje formantów, m.in.:
– przyrostek – cząstka tworząca nowy wyraz, która znajduje się za podstawą słowotwórczą (np. mysz–ka, szkol–ny);
– przedrostek – cząstka tworząca nowy wyraz, występująca przed podstawą słowotwórczą (np. wy–rzucić, po–liczyć).
Wyraz podstawowy to wyraz, od którego tworzymy inne wyrazy.
Wyraz, który pochodzi od innego wyrazu, nazywamy wyrazem pochodnym.
Podstawa słowotwórcza to część wspólna dla wyrazu podstawowego i pochodnego.
Formant może być przedrostkiem (występuje przed podstawą słowotwórczą) lub przyrostkiem (występuje po podstawie słowotwórczej).