Pierwiastki tworzą wiązania chemiczne, ponieważ w ten sposób ich atomy mogą osiągnąć bardziej trwały, energetycznie korzystniejszy układ elektronów. Najczęściej dążą do konfiguracji podobnej do gazów szlachetnych, czyli do zapełnienia zewnętrznej powłoki elektronowej.
Atom może osiągnąć taki stan na kilka sposobów:
· oddając elektrony – wtedy powstaje kation, czyli jon dodatni,
· przyjmując elektrony – wtedy powstaje anion, czyli jon ujemny,
· uwspólniając elektrony z innym atomem.
Jeżeli jeden atom oddaje elektrony, a drugi je przyjmuje, powstaje wiązanie jonowe.
Jeżeli atomy wspólnie korzystają z par elektronowych, powstaje wiązanie kowalencyjne.
Jeśli atomy mają taką samą lub bardzo podobną elektroujemność, wiązanie jest niespolaryzowane, a jeśli elektroujemności się różnią — spolaryzowane.