Magnes sztabkowy należy ułożyć w taki sposób, aby umożliwić mu swobodny obrót, np. położyć go na styropianie pływającym na wodzie. Tak przygotowany kompas umieszczamy z dala od źródeł pola magnetycznego – innych magnesów lub obwodów prądu elektrycznego i elementów metalowych, które mogą się namagnesować. Po pewnym czasie magnes ustawi się w sposób wyznaczający biegun północny swoim biegunem południowym.
Ziemia wytwarza pole magnetyczne. Tworząc prowizoryczny kompas jesteśmy w stanie wskazać biegun północny i południowy Ziemi.