Szlachta decydowała w sprawach politycznych państwa, natomiast rycerstwo nie mogło ingerować w rządy państwem.
W XV w. rycerstwo przekształciło się w szlachtę, która mogła decydować o sprawach państwa. Rycerze byli zawodowymi wojownikami i ich rola ograniczała się do walki w obronie króla i państwa. Pod koniec średniowiecza wzrosło znaczenie uprawy ziemi, powstały duże ośrodki ziemskie zwane folwarkami, a służba wojskowa przestała być dochodowa. Równocześnie władcy rozszerzali przywileje, które doprowadziły do powstania nowej warstwy społecznej. Przynależność do szlachty wiązała się nie tylko z przywilejem posiadania ziemi, ale także z obowiązkiem służby wojskowej, czyli tworzeniem tzw. pospolitego ruszenia.