Postolina Hanna Czepiersińska i Klara, krewna Cześnika Raptusiewicza, to dwie bohaterki komedii Aleksandra Fredry Zemsta. Majątek Klary, nad którym pieczę trzyma Podstolina, łączy obie kobiety. Może zabezpieczyć przyszłość im obu. Na tym kończą się podobieństwa. Różnic jest znacznie więcej.
Podstolina trzy razy została wdową. Jest kobietą doświadczoną. Dobrze wie, jak ważne w życiu są pieniądze. Po szybkiej śmierci podstolego Czepiersińskiego rozgląda się za kolejnym kandydatem, aby nie żyć w nędzy.
Klara, młoda dziewczyna, którą opiekuje się Cześnik, obdarzyła romantycznym uczuciem Wacława, syna największego wroga swego wuja. Posiada znaczne dochody – dlatego nawet wuj (jej opiekun) rozważa małżeństwo z nią. Dla Klary pieniądze są jednak nieistotne – pragnie ślubu i wspólnego życia z Wacławem.
Hanna Czepiersińska nie należy do postaci skomplikowanych. Szybko podejmuje decyzje, zwłaszcza te, które – według niej – mogą polepszyć jej sytuację życiową. Sama mówi o sobie: „Chciałam za mąż pójść czym prędzej, by nie zostać całkiem w nędzy”. Klara natomiast nie wybiera Wacława ze względu na dobra materialne. Pragnie go poślubić ze szczerej miłości.
Klara, choć dopiero wkracza w dorosłe życie, zna wartość danego słowa i własnej godności. Namawiana przez ukochanego Wacława do potajemnego ślubu mówi: „Gdzie mnie zechcesz, znajdziesz wszędzie zawsze twoją – prócz w niesławie”. Tymczasem Podstolina nie kryje swoich zdrad i w rozmowie z Wacławem nawiązuje do ich płomiennego romansu. Naiwnie wierzy, że Wacław właśnie jej pragnie.
Niestety, Postolina może się cieszyć względami u innych tak długo, jak długo jest uważana za majętną kobietę. Cześnik, planując z nią małżeństwo, ocenia ją z perspektywy dóbr, którymi zarządza: „Piękne dobra w każdym względzie – Lasy – gleba wyśmienita – Dobrą żoną pewnie będzie – Co za czynsze! – To kobiéta!… Trzy folwarki!”. Podstolina jednak wyznaje później, że majątkiem tylko zarządzała. Klara również uchodzi w utworze za osobę majętną. Przyznaje to Raptusiewicz, zastanawiając się nad poślubieniem wychowanki.
Podobnie ocenia ją sługa Cześnika – Papkin. Jednak bardziej nad jej pieniądze kocha samą Klarę, która umiejętnie odpycha jego zaloty, starając się przy tym go nie urazić. W końcu Klara (szczęśliwie) zostaje wydana za Wacława – w ten sposób Cześnik wykorzystuje okazję, by utrzeć nosa swojemu wrogowi.
Rejent także jest gotowy wykorzystać Podstolinę, żeniąc z nią swojego syna, byle tylko dokuczyć swojemu rywalowi i pokrzyżować jego małżeńskie plany. Ostatecznie obie bohaterki zyskują na małżeństwie młodych: Klara jest ze swoim ukochanym, a Podstolina zyskuje pieniądze z zerwanej, małżeńskiej umowy.
Podstolina i Klara zyskują sobie uwagę czytelnika. Aleksander Fredro skonstruował je na zasadzie kontrastu (kobieta starsza, nierozważna i młoda, zaradna dziewczyna), ale obie bohaterki wzbudzają sympatię. Postolina, choć materialistka, ostatecznie dobrze życzy młodym zakochanym, budzi nawet pewne współczucie. Klara natomiast od początku zjednuje sobie czytelników Zemsty. Obie zasługują na miano ważnych postaci polskiej komedii romantycznej.
| CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZAZasady oceniania (na podstawie wytycznych egzaminacyjnych) | |
| Realizacja tematu wypowiedzi | – Forma wypowiedzi: charakterystyka porównawcza– Elementy do uwzględnienia: – wskazanie obu postaci: Podstolina i Klara to bohaterki z Zemsty Aleksandra Fredry– zestawienie opisów wyglądu zewnętrznego: starsza, uważająca się za atrakcyjną Podstolina, młoda, piękna Klara– zestawienie cech charakteru, osobowości wraz z uzasadnieniem: Hanna Czepiersińska nie należy do postaci skomplikowanych. Szybko podejmuje decyzje, zwłaszcza te, które – według niej – mogą polepszyć jej sytuację życiową (dążenie do małżeństwa). Klara nie wybiera Wacława ze względu na dobra materialne. Pragnie go poślubić ze szczerej miłości.– zestawienie światopoglądów, wyznawanych wartości: Podstolina trzy razy została wdową. Jest kobietą doświadczoną. Dobrze wie, jak ważne w życiu są pieniądze. Dla Klary pieniądze są jednak nieistotne – pragnie ślubu i wspólnego życia z Wacławem.– określenie relacji obu postaci z innymi ludźmi: Postolina może się cieszyć względami u innych tak długo, jak długo jest uważana za majętną kobietę. Cześnik, planując z nią małżeństwo, ocenia ją z perspektywy dóbr, którymi zarządza. Klara również uchodzi w utworze za osobę majętną. Przyznaje to Raptusiewicz, zastanawiając się nad poślubieniem wychowanki.– ocena bohaterów (opinia na temat postaci): Obie bohaterki wzbudzają sympatię. Postolina, choć materialistka, ostatecznie dobrze życzy młodym zakochanym, budzi nawet pewne współczucie. Klara natomiast od początku zjednuje sobie czytelników Zemsty. |
| Kompozycja tekstu | – Twoja charakterystyka powinna zawierać minimum 5–6 akapitów, każdy z nich musi być graficznie wyodrębniony. |
| Styl | oficjalny |
| Pamiętaj, że Nauczyciel, sprawdzając Twoją pracę, zwróci także uwagę na: język wypowiedzi, ortografię oraz interpunkcję. | |