Obie koncepcje walki powiązane są z literaturą romantyczną.
Ø prawo ludzi do zemsty – Konrad, który chce przejąć rolę Boga i samodzielnie rządzić rządami polskich dusz, by móc doprowadzić do ukarania sprawców.
Ø prawo Boga do karania – ksiądz Piotr, który wpierw ma wizję związaną z mesjanizmem Polski, później zaś przestrzega senatora przed jego zgubnym działaniem i niechybną karą ze strony Boga.
Obie wizje są podobne do postaw walczących w czasie II wojny światowej. Niektórzy wierzyli, że to Bóg osądzi zbrodniarzy i wymierzy stosowną karę, inni byli przekonani, że to człowiek dzierży prawo do wymierzania sprawiedliwości (stąd m.in. wymierzanie kar śmierci przez państwo podziemne).
Pamiętaj także o koncepcji mesjanizmu – poświęcenia się Polski za inne narody: to ona będzie cierpiała, dzięki czemu pozostałe narody będą mogły się wyzwolić. Ta wizja związana jest z oczekiwaniem na działanie sił wyższych – tj. Boga.