Prokuratura – ściga przestępców i występuje z oskarżeniami przed sądami. Prokuratorzy gromadzą domowy w sprawach, nadzorują śledztwo i występują w sądach jako oskarżyciele. Na czele prokuratury stoi Prokurator Generalny. Od 2016 roku funkcję tę pełni Minister Sprawiedliwości. Wyróżniamy prokuraturę powszechną i wojskową. Struktura organizacyjna prokuratury jest dostosowana do struktury sądownictwa.
Najwyższa Izba Kontroli – to naczelny organ kontroli państwowej. Podlega sejmowi, któremu przedkłada między innymi informacje o wynikach kontroli, a także coroczne sprawozdanie ze swojej działalności. Prezesa NIK powołuje sejm za zgodą senatu na 6 lat. NIK sprawdza działalność organów administracji rządowej, NBP, państwowych osób prawnych i innych państwowych jednostek organizacyjnych z punktu widzenia legalności, gospodarności, celowości i rzetelności. Może kontrolować działalność organów samorządu terytorialnego, komunalnych osób prawnych i innych komunalnych jednostek organizacyjnych z punktu widzenia legalności, gospodarności i rzetelności.
Rzecznik Praw Obywatelskich – stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w konstytucji oraz w innych aktach normatywnych. Jest powoływany przez sejm za zgodą senatu na 5 lat. Jest w swojej działalności niezawisły, niezależny od innych organów państwowych i odpowiada jedynie przed sejmem na zasadach określonych w ustawie. Przysługuje mu immunitet. RPO corocznie informuje sejm i senat o swojej działalności oraz o stanie przestrzegania wolności, oraz praw człowieka i obywatela. Z wnioskiem do rzecznika może się zwrócić każdy obywatel, cudzoziemiec czy osoba prawna. Rzecznik może podjąć także działania z własnej inicjatywy. Uprawnienia rzecznika są bardzo szerokie. Może wystąpić o zbadanie każdego aktu niższego rzędu. Ma prawo wystąpić z wnioskiem o zmianę aktu prawnego, jeśli uzna, że narusza on prawa obywateli. Może także domagać się wszczęcia postępowania sądowego w jakiejś sprawie.
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji – stoi na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji. Do jej zadań należy powoływanie rad nadzorczych w telewizji i radiofonii publicznej, udzielanie zezwoleń na działalność stacji komercyjnych i rozdzielanie środków pochodzących z abonamentu. Członkowie rady są powoływani przez sejm, senat i prezydenta.
Pierwszym Rzecznikiem Praw Obywatelskich była prof. Ewa Łętowska. Funkcję tę piastowała w latach 1987-1992.