Zasada pluralizmu politycznego zakłada możliwość istnienia wielu partii politycznych, walczących o poparcie obywateli w celu zdobycia i utrzymania władzy. System monopartyjny zaś przede wszystkim opiera się na zakazie działania innych partii oprócz rządzącej.
System monopartyjny jest charakterystyczny dla państw totalitarnych i autorytarnych – w ubiegłym wieku występował m.in. w III Rzeszy, Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich i faszystowskich Włoszech.