Arkusze maturalne biologia. Klasa 4. Zbiór zadań. Zakres rozszerzony- rozwiązania i odpowiedzi

Zadanie 6, 6.1. - strona 92

Rozpoznaj cykl wirusa, w którym maczugowiec błonicy uzyskuje zdolność wywoływania choroby, i uzasadnij wybór między cyklem litycznym a lizogenicznym.

Maczugowiec błonicy uzyskuje zdolność wywoływania choroby podczas cyklu lizogenicznego bakteriofaga. W przypadku cyklu litycznego zakażona komórka bakteryjna zostałaby szybko zniszczona, przez co nie mogłaby namnażać się w organizmie człowieka ani wytwarzać toksyny.

Cykl lityczny i lizogeniczny to dwa sposoby namnażania się bakteriofagów, czyli wirusów atakujących bakterie.

Cykl lityczny prowadzi do szybkiego namnożenia wirusa i zniszczenia komórki gospodarza. Bakteriofag przyłącza się do powierzchni bakterii, a następnie wprowadza do niej swój materiał genetyczny. Materiał genetyczny wirusa przejmuje kontrolę nad metabolizmem bakterii. Komórka gospodarza zaczyna kopiować materiał genetyczny wirusa oraz produkować jego białka. Z powstałych elementów składane są nowe cząstki wirusa. Na końcu dochodzi do lizy, czyli rozerwania komórki bakterii, i uwolnienia nowych bakteriofagów, które mogą zakażać kolejne komórki.

Cykl lizogeniczny nie prowadzi od razu do zniszczenia bakterii. Po wprowadzeniu materiału genetycznego wirusa do komórki DNA bakteriofaga zostaje włączone do DNA bakterii. Taką wbudowaną postać DNA wirusa nazywamy profagiem. Gdy bakteria replikuje swoje DNA i dzieli się, kopiuje również DNA wirusa. Dzięki temu materiał genetyczny wirusa może być przekazywany kolejnym pokoleniom bakterii bez ich niszczenia. Pod wpływem określonych czynników, np. promieniowania UV lub innych czynników uszkadzających DNA, profag może zostać wycięty z DNA bakterii. Wtedy wirus może przejść z cyklu lizogenicznego do cyklu litycznego, rozpocząć intensywne namnażanie i ostatecznie doprowadzić do lizy komórki.

Najważniejsza różnica: w cyklu litycznym wirus szybko się namnaża i niszczy komórkę gospodarza, natomiast w cyklu lizogenicznym jego DNA zostaje włączone do DNA gospodarza i może być przez pewien czas kopiowane razem z nim bez niszczenia komórki.

Arkusze maturalne biologia. Klasa 4. Zbiór zadań. Zakres rozszerzony- rozwiązania i odpowiedzi

Zadanie 6, 6.1. - strona 92

Zadanie

Rozpoznaj cykl wirusa, w którym maczugowiec błonicy uzyskuje zdolność wywoływania choroby, i uzasadnij wybór między cyklem litycznym a lizogenicznym.

Rozwiązanie

Wyjaśnienie

Biologia - wybrane pytania