Poprawa relacji pomiędzy cywilizacją zachodu a cywilizacją islamu w krótkim czasie nie jest możliwa ze względu na zmieniające się interesy polityczne oraz różnice kulturowe i religijne.
Cywilizacja zachodnia wyznaje wartości takie jak równość, wolność, demokracja, liberalizm obyczajowy i gospodarczy. Systemy polityczne państw kręgu zachodniego opierają się na demokracji i zwykle nie są zależne od religii. W cywilizacji islamu kluczową rolę odgrywa religia. Islam determinuje nie tylko życie codzienne jego wyznawców, ale wpływa również na systemy polityczne i prawne. W wielu krajach system prawny opiera się na szariacie.
Na napięte stosunki pomiędzy obiema cywilizacjami wpływają m.in.:
1. interwencje militarne państw cywilizacji zachodniej, które prowadzone są w krajach cywilizacji islamu mające na celu zaprzestanie łamania praw człowieka,
2. akty terrorystyczne prowadzone przez fundamentalistyczne organizacje cywilizacji islamu w państwach cywilizacji zachodniej.
Ponadto między społeczeństwami cywilizacji zachodniej oraz cywilizacji islamu występuje wiele różnic zarówno kulturowych, jak i religijnych. Charakteryzują się one odmiennymi systemami wartości.
