Choć mur z nazwy jest budowlą obronną, nie można tego samego powiedzieć o murze berlińskim. Jego schemat sugeruje, że miał raczej zatrzymać ludzi znajdujących się wewnątrz NRD, niż powstrzymać tych z Zachodu, mimo że w jego budowie uwzględniono np. rów przeciwczołgowy. Mimo to wiemy, że historycznie strażnicy zastrzelili więcej osób uciekających na Zachód, niż próbujących się przedostać do NRD.
Ponad 100 osób próbujących wydostać się z NRD zostało zastrzelonych z pozycji strażniczych na murze. Dodatkowo jego budowa od komunistycznej strony – strzeżony teren przygraniczny, mur i płot, po których następowała linia zapór, i dopiero po niej stanowiska strażnicze – wskazuje, że mur miał przede wszystkim zatrzymywać ludzi przebywających wewnątrz NRD, nie chronić przed ludźmi „z zewnątrz”.