Jedną z przyczyn upadku monarchii pierwszych Piastów były najazdy sąsiednich władców. W 1031 roku na Polskę zbrojnie uderzyli cesarz niemiecki i książę ruski. Panujący wówczas w Polsce król Mieszko II był zmuszony uciekać z kraju. Dodatkowo, przeciw dynastii Piastów zbuntowali się poddani, którym coraz trudniej było płacić wysokie daniny. Gniew buntowników skierował się też przeciw Kościołowi. Nastąpił nawrót do pogaństwa. Mordowano księży i niszczono budynki kościelne. Do odbudowy państwa piastowskiego doprowadził książę Kazimierz Odnowiciel. Swoim głównym grodem uczynił on Kraków. Dawna stolica, Gniezno, została bowiem zniszczona w 1039 roku przez najazd księcia czeskiego.
Sojusz władcy niemieckiego z ruskim zawarty w 1031 roku wynikał z poczucia zagrożenia z rosnącej potęgi Polski. Zwycięstwo sojuszu zmusiło Mieszka II do ucieczki z kraju.