Skutki wojen toczonych przez Rzeczpospolitą w XVII wieku:
· utrata terenów, np. Inflantów,
· zniszczenia miast,
· ograbienie z klejnotów, złota, zabytków itp.
· epidemie chorób i głód,
· spadek autorytetu króla,
· utrata szansy na dominację na Morzu Bałtyckim
Aspektem zaogniającym konflikt ze Szwecją był fakt, że polscy królowie z dynastii Wazów zgłaszali pretensje do tronu szwedzkiego (Zygmunt III Waza był synem króla Szwecji Jana III Wazy oraz siostry Zygmunta Augusta – Katarzyny Jagiellonki).