Ruchliwość pionowa – jest to możliwość awansu lub spadku jednostek albo grup społecznych w hierarchii społecznej. Przykłady pionowej ruchliwości to np. jednostka z niższej klasy społecznej, która dzięki zdobyciu wyższego wykształcenia awansuje do wyższej klasy społecznej, lub jednostka z wyższej klasy społecznej, która z powodu bankructwa spada na niższe szczeble społeczne.
Ruchliwość pozioma - jest to mobilność społeczna, która związana jest z przemieszczaniem się jednostek i grup społecznych w obrębie tej samej klasy społecznej, np. wiąże się ona ze zmianą miejsca pracy lub prowadzeniem własnej firmy w swoim zawodzie.
Oba zjawiska występują w różnych kontekstach społeczno-ekonomicznych i są wynikiem czynników takich jak edukacja, zmiany gospodarcze czy polityczne.