Ustanowienie obywatelstwa może odbywać się na drodze prawa ziemi lub prawa krwi.
Prawo ziemi umożliwia przyjęcie obywatelstwa osobie urodzonej na terenie danego kraju bez względu na pochodzenie rodziców, np.: Stany Zjednoczone, Brazylia.
Prawo krwi jest systemem nadawania obywatelstwa ze względu na pochodzenie rodziców. Ten system obowiązuje w Polsce, ale również w Kolumbii, czy we Francji. To znaczy, że możesz urodzić się poza granicami kraju, a wciąż ze względu na rodziców otrzymać obywatelstwo polskie.
Wciąż jest spotykane zjawisko bezpaństwowości. Konwencja ONZ z 1961 roku przypomina jednak o prawie do obywatelstwa, które przysługuje każdemu. Brak obywatelstwa może być wynikiem zmian władzy państwa na autorytarny lub z powodu migracji lub luk prawnych. Brak obywatelstwa to brak prawa. Istnieją jednak organizacje, które wspierają bezpaństwowców i dbają o ich interesy, np. UNHCR – Wysoki komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw uchodźców.