· 123 lata zaborów – w każdym z państw zaborczych ziemie polskie rozwijały się inaczej,
· Inny stopień uprzemysłowienia – najlepiej w Prusach, najgorzej w Galicji,
· Zaszłości historyczne – inaczej rozwijały się tereny wielkich folwarków na Wschodzie, a inaczej były rozwinięte ziemie Korony za Zachodzie.
