Literaturze młodopolskiej towarzyszył nastrój rozczarowania, wyczekiwania na nieuchronną katastrofę, szukania ucieczki w pojęciu nirwany.
Nastrój epoki wpływa na kształt sztuki, także literatury tworzonej w danym okresie. Na nastrój składają się inspiracje z przeszłości, filozofia oraz wydarzenia historyczne. W okresie Młodej Polski atmosferę kształtowały myśli Artura Schopenhauera, Friedricha Nietzschego, Henri Bergsona. Epoka przypada na koniec wieku, co budziło w ówcześnie żyjących niepokój oraz przeświadczenie o zbliżającej się katastrofie, końcu cywilizacji, rozpadzie wartości – opisana postawa określana jest jako katastrofizm.