Pierwszą różnicą między literaturą modernizmu a literaturą realizmu i naturalizmu jest sam przedmiot sztuki. Modernizm zakładał, że substancją sztuki jest sztuka sama w sobie, odrzucając rzeczywistość, natomiast realizm i naturalizm naśladowały rzeczywistość. Drugim przeciwieństwem jest to, że modernizm traktował rzeczywistość jako symbol, odbicie świata idei, literatura modernizmu kierowała się ku temu, co niepoznawalne.
Modernizm to termin określający zjawiska artystyczne, które zrywają z realistycznym i naturalistycznym sposobem tworzenia sztuki. Literatura realizmu naśladowała rzeczywistość i miała spełniać użyteczne funkcje. Celem naturalizmu był prawdziwy i obiektywny opis rzeczywistości. W przeciwieństwie do powyższych założeń moderniści zwrócili się w literaturze ku temu, co duchowe, niewidoczne i zjawiskom, które wymykają się racjonalnemu opisowi.