Izomeria geometryczna cis-trans alkenów wynika z obecności w tych cząsteczkach wiązania podwójnego. Sprawia ono, że cząsteczka nie może swobodnie obracać się w jego miejscu, co znacząco ją usztywnia. W związku z tym, węglowodór o tej samej nazwie i tych samych wzorach sumarycznych, może wykazywać różną budowę przestrzenną.
Aby węglowodór mógł występować w odmianach cis i trans (konfiguracjach E i Z):
· W jego cząsteczce musi występować wiązanie podwójne;
· Atomy węgla połączone wiązaniem podwójnym muszą łączyć się z dwoma różnymi podstawnikami każdy.
Gdy cięższe podstawniki połączone z atomami węgla tworzącymi wiązanie podwójne znajdują się po tej samej jego stronie, mamy do czynienia z izomerami typu cis. Jeśli podstawniki te zlokalizowane są po przeciwnych stronach wiązania podwójnego- są to izomery trans.