wysoka inflacja, zanik pańszczyzny, wzrost liczby mieszkańców miast, podniesienie wydajności produkcji rolnej, wzrost cen żywności, zubożenie ludności, rozwój handlu dalekomorskiego, spadek siły nabywczej pieniądza, rozwój handlu niewolnikami
Należy pamiętać, że pozytywne zjawiska występujące w gospodarce zachodnioeuropejskiej w wiekach XVI i XVII to takie jak zanik pańszczyzny, wzrost liczby mieszkańców miast, podniesienie wydajności produkcji rolnej, rozwój handlu. Natomiast negatywne to m.in. rozwój handlu niewolnikami, wzrost cen żywności, zubożenie ludności, na które miały wpływ liczne wojny prowadzone przez państwa w XVII w.