W zadaniu tym musisz na podstawie przedstawionego modelu cząsteczki kwasu tlenowego dojść do tego, jaki jest to kwas – masz podać jego wzór strukturalny, wzór sumaryczny oraz nazwę.

Kwasem tym jest kwas azotowy(III) – HNO₂

Jego wzór strukturalny przedstawia się następująco:

Czerwona kula reprezentuje atom wodoru. Błękitna – atom tlenu. Niebieska kula o rozmiarach zbliżonych do błękitnej musi reprezentować atom, który ma rozmiary zbliżone do atomu tlenu – możesz dojść do wniosku, że to atom azotu. Masz następujące dane o kwasie: zawiera on jeden atom wodoru, dwa atomy tlenu oraz jeden atom azotu. Teraz możesz napisać wzór sumaryczny tego kwasu, a skoro zawiera on tlen, to jest on kwasem tlenowym. Wzór ogólny kwasów to: H_nR, gdzie n to liczba atomów wodoru, natomiast R to reszta kwasowa. Dla reszty kwasowej R we wzorze sumarycznym najpierw zapisuje się atom centralny, czyli ten atom, który jest rdzeniem kwasu, a następnie atomy tlenu. Teraz możesz zapisać wzór naszego kwasu jako HNO₂. Trzeba podać też nazwę systematyczną kwasu. Zauważ, że jego atomem centralnym jest azot, więc jest to kwas azotowy. Musisz podać jeszcze wartościowość azotu. Żeby obliczyć wartościowość atomu centralnego kwasu, możesz skorzystać z jego wzoru sumarycznego: od wartościowości tlenu (równej II) pomnożonej przez liczbę jego atomów musisz odjąć wartościowość wodoru (równą oczywiście I) pomnożoną przez liczbę jego atomów w cząsteczce kwasu. Można to ogólnie wyrazić w ten sposób:

H_nXO_m

n – liczba atomów wodoru,

m – liczba atomów tlenu

wartościowość pierwiastka X = (m · II) – (n · I)

Wzór sumaryczny naszego kwasu to HNO₂. Wartościowość azotu w tym kwasie wynosi:

(2 · II) – (1 · I) = III

Nazwa systematyczna tego kwasu to kwas azotowy(III).

Teraz narysuj wzór strukturalny tego kwasu. Atom wodoru w strukturach kwasów tlenowych jest zawsze połączony z atomem tlenu, który wiąże się z atomem centralnym. Jest on połączony wiązaniem pojedynczym z jednym z dwóch atomów tlenu. Ten atom tlenu jest dwuwartościowy, więc drugie wiązanie, które tworzy, jest wiązaniem z atomem centralnym – z azotem. Zostaje drugi dwuwartościowy atom tlenu. Azot w tym kwasie jest trójwartościowy, a jedno wiązanie już utworzył – brakuje mu dwóch, tak samo, jak drugiemu atomowi tlenu. Tworzą one ze sobą wiązanie podwójne i w sumie nasz atom azotu tworzy trzy wiązania – jest trójwartościowy – co odpowiada zapisanemu przez Ciebie wzorowi sumarycznemu.