Słowa Jacka Malczewskiego wskazują, że kwestie patriotyczne były ważne w jego twórczości, co pozwala nam w tym kontekście odczytywać jego dzieła. Opis na odwrocie obrazu nie pozostawia żadnych wątpliwości, że jest on wizją na temat wieku niewoli, pod jaką znalazła się Polska. Dzieło przedstawia 3 pokolenia zniewolonych Polaków, wśród postaci wyróżnić możemy powstańców, kosynierów, zesłańców – różne grupy, które walczyły o wolność, a także kobiety opłakujące zniewoloną ojczyznę. Dynamika dzieła wskazuje na przeplatające się w historii narodu zrywy niepodległościowe i okresy braku nadziei na wyzwolenie, zapał i rezygnację.
Dzieła sztuki zwykle mają więcej niż jedną interpretację. Sięgając do tekstów czy wypowiedzi samego twórcy, możemy lepiej zrozumieć jego twórczość i głębiej odczytać dzieła.