Narody państwowe powstały „przez przypadek” - ponieważ głównym zamierzeniem
twórców państwa oraz rządzących nie było tworzenie więzi narodowych pomiędzy członkami
danego państwa, a powstanie narodu było efektem ubocznym funkcjonowania państwowości.
Narody etniczno-kulturowe powstały „według projektu” - ponieważ jednostki posiadając poczucie własnej odrębności narodowej w sposób zorganizowany i przemyślany dążyły do utworzenia własnego państwa, a więc działają one według określonego projektu, aby uzyskać cel, jakim jest ukształtowanie własnego państwa.
Różnica w procesie formowania narodów może mieć wpływ na ich charakter, dynamikę i relacje z państwem, a także na sposób, w jaki jednostki identyfikują się z daną wspólnotą narodową.