Przykładowe przyczyny dysproporcji w rozwoju społeczno-gospodarczym świata:
–Uwarunkowania przyrodnicze – ukształtowanie terenu ma bardzo duży wpływ na osadnictwo, obszary górskie nie sprzyjają powstawaniu zabudowy, natomiast na terenach nizinnych następuje szybki rozwój miast. Kolejnym czynnikiem jest klimat, w strefach klimatów gorących oraz zimnych rozwój społeczno-gospodarczy jest utrudniony, ponieważ zbyt wysokie temperatury sprzyjają m.in. niedoborom wody, natomiast gdy temperatura powietrza utrzymuje się na minusie to okres wegetacyjny praktycznie nie występuje, więc rolnictwo nie może funkcjonować. Klimat wpływa również na możliwy czas pracy, stan zdrowia ludzi oraz długość ich życia.
Istotny wpływ na rozwój społeczno-gospodarczy ma również rodzaj gleb występujących na danym terenie, żyzne gleby pozwalają na intensywną produkcję rolną, natomiast w przypadku gleb mało żyznych rozwój rolnictwa następuje bardzo wolno i wymaga używania dużej ilości sztucznych nawozów i środków ochrony roślin. Z kolei do rozwoju przemysłu bardzo ważne jest występowanie surowców mineralnych.
– Dawna przynależność kolonialna – do dysproporcji w rozwoju społeczno-gospodarczym bardzo przyczynił się kolonializm. Europejczycy, którzy odkrywali nowe tereny, budowali na nich osady, wydobywali dla własnego użytku surowce mineralne, a także wykorzystywali często rdzennych mieszkańców tych terytoriów jako niewolników. Gdy utrzymywanie kolonii stało się nieopłacalne, nastąpiła dekolonizacja, której skutkiem było zahamowanie rozwoju państw, które powstały w wyniku likwidacji terenów kolonialnych. Po sztucznym wyznaczeniu granic nasiliły się konflikty na tle etnicznym i religijnym, które doprowadziły do podziału społeczeństwa i osłabiły gospodarkę.
Problemem był również brak dalszego wsparcia finansowego ze strony państwa kolonialnego, które wspomagało swoje kolonie poprzez różne inwestycje. Zarządzający państwem nie mieli doświadczenia w sprawowaniu władzy, więc podejmowane przez nich decyzje często miały zły wpływ na rozwój społeczno-gospodarczy, a dodatkowo osłabiał ją brak kontaktów międzynarodowych, ponieważ oznaczało to m.in. utrudniony handel oraz import produktów o zawyżonych cenach.
Pozostałe przyczyny dysproporcji w rozwoju społeczno-gospodarczym świata:
– czynniki kulturowe – np. wyznawana w danym kraju religia, poziom wykształcenia ludności;
– uwarunkowania polityczne – np. model prowadzonej gospodarki;
– czynniki ekonomiczne – np. zasoby finansowe państwa.