Konspiracja to inaczej nielegalna działalność organizacji, która jest zwrócona ku aktualnej władzy.
W okresie powstania styczniowego istniało państwo podziemne, którym kierował Rząd Narodowy. Organizacja działała w konspiracji przeciwko okupantowi. Zarządzali podziemną prasą, policją czy sądem, a zebrane pieniądze przeznaczali na zakup broni, ale także zasiłki dla biednych.
Zakładano, że struktura państwa podziemnego, czyli Rządu Narodowego, w chwili odzyskania niepodległości stanie się oficjalną reprezentacją władz państwowych. Oficjalną datą końca działalności Rządu Narodowego jest 10 kwietnia 1864 r., czyli aresztowanie Romualda Traugutta.