Za manifesty artystyczne można uznać wiersze „But w butonierce” Brunona Jasieńskiego, „Do krytyków” Juliana Tuwima oraz „Na kołach” Juliana Przybosia. W „But w butonierce” poeta wprost ogłasza swoją wyższość i odrzuca dawną poezję, używając dynamicznego, potocznego języka i prowokacyjnego tonu. „Do krytyków” jest manifestem radości życia i spontaniczności, a także sprzeciwu wobec krytyki i sztucznej powagi w sztuce. „Na kołach” realizuje postulaty awangardy, ukazując miasto, ruch i technikę jako nowe źródła poezji oraz stosując skrótowy, metaforyczny język. Wszystkie te utwory wyrażają świadomą postawę wobec świata i sztuki oraz prezentują nowe programy artystyczne.
1. Zauważ, że manifest artystyczny zawiera wyraźne poglądy na sztukę.
2. Zwróć uwagę na utwory, w których pojawia się bunt wobec tradycji.
3. Dostrzeż obecność dynamicznego, nowatorskiego języka.
4. Zauważ, że poeci wyrażają swoją postawę wobec świata (np. zachwyt miastem).
5. Połącz te elementy i wybierz utwory, które pełnią funkcję programową.