a „Dzisiaj przez cały dzień padał deszcz.” – funkcja informacyjna – przekazuje informację o rzeczywistości.
b „Co ty robisz? Przecież potłuczesz tę szklankę!” – funkcja perswazyjna – wpływa na odbiorcę, ostrzega i próbuje zmienić jego działanie.
c „Dzisiaj mam tak dobry humor, jak chyba nigdy wcześniej!” – funkcja emotywna – wyraża uczucia nadawcy.
d „Połączenie wyrazów: nie tylko jest częścią spójnika nie tylko…, lecz także…” – funkcja metajęzykowa – mówi o języku.
e „Gniew Achilla opiewaj, bogini, syna Peleusa.” – funkcja estetyczna – skupia się na formie i stylu wypowiedzi.
f „Boże! Jestem po prostu przerażony tym, co się stanie!” – funkcja emotywna – wyraża silne emocje.
g „Prostokąt równoboczny to kwadrat.” – funkcja informacyjna – przekazuje definicję.
h „Oby bogowie byli dla niego łaskawi.” – funkcja magiczna – wyraża życzenie mające wpływać na rzeczywistość.
i „Nazywam ten statek Dar Młodzieży.” – funkcja stanowiąca – wypowiedź zmienia rzeczywistość (akt nadania nazwy).
j „No, mów, mów dalej. Słucham cię.” – funkcja fatyczna – podtrzymuje kontakt.
k „Witam Państwa serdecznie na dzisiejszym spotkaniu.” – funkcja fatyczna – nawiązuje kontakt z odbiorcą.
1. Przeczytaj każde zdanie i określ jego główny cel.
2. Zwróć uwagę, czy zdanie informuje, wyraża emocje, czy wpływa na odbiorcę.
3. Sprawdź, czy wypowiedź dotyczy języka, kontaktu lub rzeczywistości.
4. Dopasuj funkcję językową do treści i formy zdania.
5. Uzasadnij wybór krótkim wyjaśnieniem.