Krzepienie przez historię oznacza takie jej rozumowanie, aby nie stanowiła jedynie powodów do zamartwiania się. Sienkiewicz przenosi część doświadczenia historycznego Polaków w sferę mitu, a dzięki temu odrywała czytelnika od zaborczej rzeczywistości.
Zauważ, że w pozytywizmie istniała silna potrzeba dyskursu na temat przeszłości, aby stale zadawać sobie pytania o powody upadku Rzeczpospolitej. Takie rozumienie historii daje pesymistyczne wnioski, a Sienkiewicz proponuje zupełnie inny sposób posłużenia się nią.