Wzrost roli politycznej szlachty opierał się na licznych przywilejach, nadawanych temu stanowi przez kolejnych polskich monarchów. Z każdym wydanym aktem, zmniejszały się obowiązki rycerstwa a zwiększały jego prawa wobec państwa. Doprowadziło to z czasem do sytuacji, w której monarcha nie mógł podjąć żadnej decyzji bez zgody stanu szlacheckiego.
Pozycja szlachty w państwie była wzmacniana przez liczne przywileje, których nadawanie rozpoczęło się już w XIII w. Ich apogeum przypada jednak na wiek XV.