Pomoc humanitarna polega przede wszystkim na ratowaniu i ochronie życia w czasie klęsk i katastrof spowodowanych warunkami naturalnymi lub wywołanych działalnością człowieka. Ponadto obejmuje takie działania, jak:
· udzielenie koniecznej pomocy i wsparcia ludziom narażonym na długotrwałe kryzysy oraz pomoc w tzw. zapomnianych kryzysach;
· przeprowadzanie krótkoterminowych prac związanych z odbudową i rekonstrukcją infrastruktury i sprzętu, w ścisłej współpracy z instytucjami lokalnymi;
· pokonywanie trudności związanych z konsekwencjami migracji ludności, spowodowanymi przez klęski żywiołowe lub katastrofy wywołane działalnością człowieka;
· działania na rzecz zapobiegania katastrofom oraz ograniczania ich skutków;
Pomoc rozwojowa polega na wspieraniu krajów mniej rozwiniętych gospodarczo przez kraje rozwinięte. Ma to na celu między innymi walkę z biedą i promocję zrównoważonego rozwoju. Wiąże się też ze wspieraniem demokracji i rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. W tego typu działania angażują się instytucje rządowe oraz pozarządowe. W zależności od sposobu realizacji pomocy rozwojowej możemy wyróżnić pomoc dwustronną i wielostronną.
Polska pomoc humanitarna jest kierowana głównie w formie wpłat na rzecz instytucji międzynarodowych oraz w formie dofinansowania działań polskich pozarządowych organizacji humanitarnych. Polska, jako sygnatariusz „Konsensusu europejskiego w sprawie pomocy humanitarnej”, zobowiązała się do przestrzegania „Kodeksu postępowania obowiązującego w Międzynarodowym Ruchu Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca i organizacjach pozarządowych w programach reagowania w sytuacjach kryzysowych”.