Niezawisłość sądów mówi o tym, iż niedopuszczalne i karalne jest wywieranie na nich jakichkolwiek nacisków. Niezawisłość sędziowską gwarantuje Konstytucja RP, które zapisy mówią o immunitecie i nieusuwalności sędziego.
Niezależność sądów mówi o tym, iż sądy są niezależne względem organów władzy ustawodawczej i wykonawczej. Oznacza to, iż np. parlament i rząd nie mogą zmieniać wyroków sądu.
Oprócz zasady niezależności i niezawisłości sądów istnieje jeszcze trzecia, dotycząca dwuinstancyjności postępowania – osoba, która nie zgadza się z wyrokiem wydanym przez sąd niższego szczebla (I instancji), może się odwołać do sądu wyższego szczebla (II instancji). Takie rozwiązanie gwarantuje, że sprawy wnoszone przez obywateli zostaną należycie rozpatrzone, a ewentualne pomyłki – naprawione.