Podczas oświecenia głównym hasłem był postęp. Wychodzono z założenia, że ludzie są równi i mają prawa obywatelskie, ale wprowadzenie tych idei zależy od działania oświeconego absolutyzmu, czyli polityki władcy absolutnego, który podejmuje decyzje dla dobra państwa. Postulowano tolerancję wobec różnych religii. Głównym prądem filozoficznym był racjonalizm – wierzono w potęgę rozumu. Z drugiej strony, pojawiła się krytyka absolutyzmu i postulat powrotu do republiki, w której władze powinny być wybierane na podstawie umowy społecznej – trójpodział władzy (Monteskiusz). Uważano też powszechną edukację dla mężczyzn za obowiązek.
W oświeceniu dostrzega się początek myśli stojącej u początku tworzenia nowoczesnych państw, czyli idei trójpodziału władzy Monteskiusza. Na jej podstawie działa większość współczesnych zachodnich demokracji.