Wyspiańskiego szczególnie interesował moment początkowych dni powstania, dlatego akcja dramatu rozpoczyna się właśnie w pierwszym dniu powstania listopadowego. Noc ma znaczenie dla wyobraźni – dzięki niej posągi z Łazienek warszawskich mogą ożyć i kierować bitwą. Noc jest także czasem słabości, upadku, ale także nadziei na nadchodzący poranek i odrodzenie.
Noc listopadowa to dramat Stanisława Wyspiańskiego z 1904 roku. Data powstania plasuje się więc tuż przed jego śmiercią w 1907 – poeta pisał go, kiedy był już bardzo chory. Inspiracją do dramatu była wizyta w Warszawie i Łazienkach warszawskich w 1898 roku. Tam Wyspiański zobaczył posągi, który ożyły w jego wyobraźni. Noc listopadowa to dramat bogaty w konteksty, m. in. historyczne, homeryckie, mitologiczne, romantyczne. Dzieło tworzy 10 luźno powiązanych ze sobą scen i należy, obok Warszawianki oraz Lelewela, to tak zwanego Tryptyku listopadowego.