W tym ćwiczeniu musisz wykonać krzyżówkę genetyczną przedstawiającą dziedziczenie hemofilii, a także podać fenotypy i genotypy występujące u dzieci.

Cechy sprzężone z płcią są to cechy warunkowane przez geny znajdujące się w chromosomie X i niezwiązane z wykształceniem płci. W przypadku chorób sprzężonych z płcią w sposób recesywny u osobnika płci męskiej występuje większe prawdopodobieństwo wystąpienia choroby, ponieważ posiada on jeden chromosom X i jeden chromosom Y. Dlatego wystarczy, że otrzyma on od matki chromosom z allelem warunkującym chorobę. Osobnik płci żeńskiej, aby zachorować, musi być homozygotą recesywną, czyli posiadać dwa chromosomy X zawierający allele warunkujące chorobę. Natomiast kobieta będąca heterozygotą i posiadająca recesywny allel warunkujący chorobę, jest zdrowa, ale jest nosicielką, czyli może przekazać chorobę potomstwu. Do chorób sprzężonych z płcią człowieka zaliczamy hemofilię i daltonizm.

Krzyżówka genetyczna od nazwiska genetyka, który ją zaproponował jest nazywana również szachownicą Punnetta. Jest to specjalna tabela, którą stosuje się w celu analizy dziedziczenia danej cechy. Tabela ta pozwala na oszacowanie prawdopodobieństwa wystąpienia danej cechy u potomstwa. Pierwszym krokiem w sporządzeniu krzyżówki genetycznej jest określenie genotypu osobników rodzicielskich i wytwarzanych przez nich gamet. Następnie otrzymane gamety wpisuje się do szachownicy – od jednego z rodziców pionowo, a od drugiego poziomo. Aby ustalić genotyp potomstwa, należy wypełnić pozostałe pola allelami łączących się gamet. Na podstawie tak sporządzonej krzyżówki genetycznej można obliczyć prawdopodobieństwo wystąpienia poszczególnych układów gamet oraz fenotypów.

Genotyp to zbiór wszystkich genów występujących w danym organizmie. Komórki i organizmy posiadające ten sam genotyp mogą odznaczać się różnymi cechami, co jest związane z oddziałującymi na nie czynnikami środowiska. Wówczas mówi się o wykształceniu przez organizmy różnych fenotypów. Fenotyp to cechy morfologiczne, anatomiczne, fizjologiczne i biochemiczne organizmu, które można zaobserwować i zmienić. Nie są one przekazywane z pokolenia na pokolenie. Fenotyp jest określany przez genotyp, natomiast fenotyp nie ma wpływu na genotyp.