upadek potęgi habsburskiej Hiszpaniirywalizacja o wpływy handlowe pomiędzy Republiką Zjednoczonych Prowincji a Angliąumocnienie Brandenburgiizagrożenie północy kontynentalnej Europy przez potęgę szwedzką; czasowe zajęcie przez Szwecję terenów polskichutracenie przez Turcję Węgier i Siedmiogroduumocnienie posiadłości rosyjskich na wschodzie
Zmiany polityczne w XVII w. zaczęły ukazywać, jakie państwa będą w stanie dyktować warunki w Europie w XVIII w.