Twórcy przełomu XIX i XX w. mimo utrudnień ze strony zaborcy próbowali pocieszyć Polaków i podtrzymać kulturę polską. Między innymi Sienkiewicz w swoich powieściach historycznych pokrzepiał serca rodaków, nawiązując do militarnych chwil chwały. Tak samo Jan Matejko, przedstawiając na swoich obrazach najważniejsze wydarzenia dla Polaków, podnosił naród polski na duchu.
Polscy twórcy, nawiązując do dobrze wspominanych chwil wielkości w historii ojczyny, próbowali pocieszać swoich rodaków w czasie zaborów.