Socjaliści i komuniści uważali kapitalizm za system niesprawiedliwy z powodu narastających nierówności społecznych, wyzysku pracowników przez kapitalistów i koncentracji bogactwa w rękach nielicznych. Uważali, że kapitalizm prowadzi do alienacji jednostek, utraty kontroli nad własną pracą i wzrostu wyzysku. W zamian proponowali ustanowienie społeczeństwa opartego na współwłasności środków produkcji, równości ekonomicznej i planowaniu gospodarczym, co miało prowadzić do sprawiedliwości społecznej i likwidacji wyzysku.
Socjaliści i komuniści byli przekonani, że kapitalizm prowadzi do powstawania klas społecznych i zwiększa przepaść między bogatymi a biednymi.