1.F
W lizyniewystępuje jeden atom węglaasymetryczny (połączony z czteremaróżnymipodstawnikami) to węgiel α (ten, do któregosąprzyłączonejednocześnie: –NH2/–NH3+, –COOH/–COO-, H orazłańcuchboczny).
W hydroksylizynie, oprócztegowęgla α, pojawiasię drugi atom asymetryczny: w łańcuchubocznymjeden z atomówwęglazmieniasię z –CH2– na –CH(OH)–, czyli ma czteryróżnepodstawniki (H, -OH orazdwaróżnefragmentyłańcucha). To dajedodatkowe centrum chiralności, dlategoliczbacentrówchiralności nie jest taka sama.
2.F
W jonieobojnaczym aminokwasutypowowystępuje:
· grupa karboksylowa jako –COO-
· grupa aminowa (ta przy węglu α) jako –NH3+.
Grupa hydroksylowa –OH w hydroksylizynienieulega w takichwarunkachdysocjacji do O-, boalkoholesąbardzosłabymikwasami (pKₐ ~16), więc w wodzienietworząstabilnieformy –O-. Jeśliwięc w podanymwzorze „jonuobojnaczego” pokazano –O- przygrupie –OH, to jest to błąd — ta grupapowinnapozostaćjako –OH.
3.P
Wodorotleneksodudziałatujakozasada, a w aminokwasach „najbardziejkwasowa” część to grupakarboksylowa –COOH (albojej forma związana w równowadze). W typowychzadaniachszkolnychprzyjmujesię, żereakcja z NaOH polegana zobojętnieniujednegoprotonupochodzącegoodgrupykarboksylowej, czyli:
R–CH(NH2)–COOH + NaOH -> R–CH(NH2)–COO⁻Na+ + H2O
Hydroksylizyna ma jedną grupę –COOH, więczużywa 1 mol NaOH na 1 mol aminokwasu.
Dodatkowegrupyaminowesą zasadowe (reagują z kwasamitypu HCl), a nie „zjadają” NaOH w takimprostymbilansiezobojętnianiakwasowejgrupy.
4.P
W hydroksylizynie atomy azotu w grupachaminowychsą w praktyce aminamialifatycznymi. Takie atomy N majągeometrięzbliżoną do tetraedrycznej (trzywiązania σ + wolna para elektroowa) iopisujesię je jako sp3.
Węgle, do którychsąprzyłączone, to węglenasycone (w łańcuchualifatycznym), czylitakże sp³.
