Potencjał wody stopniowo maleje od gleby przez korzeń i pozostałe części rośliny aż do atmosfery. Dzięki temu woda może przemieszczać się zgodnie z gradientem potencjału z gleby do korzeni, następnie przez drewno do liści, a ostatecznie do atmosfery.
Woda zawsze przemieszcza się w kierunku niższego potencjału wody. Bardzo niski potencjał wody atmosfery powoduje parowanie wody z liści, a to wytwarza siłę ssącą umożliwiającą transport kolejnych cząsteczek wody przez roślinę.