Kamień kotłowy to osad strąconych węglanów wapnia i węglanów magnezu. Zjawisko to występuje podczas gotowania twardej wody w czajniku. Woda ta zawiera wysokie stężenia rozpuszczonych minerałów wapnia i magnezu, które w wyniku termicznego rozkładu wytrącają się na ściankach czajnika.
Podczas wytrącania kamienia kotłowego zachodzi reakcja:
Ca(HCO3)2→ CaCO3↓ + H2O + CO2
Mg(HCO3)2→ MgCO3↓ + H2O + CO2