A. Kasia zwróciła się do kolegi: „Pożycz mi książkę”. (mowa niezależna)
→ Kasia poprosiła kolegę, żeby pożyczył jej książkę. (mowa zależna)
B. Grażyna zwierzyła się koleżankom, że chce zostać pianistką. (mowa zależna)
→ „Chcę zostać pianistką” – zwierzyła się Grażyna koleżankom.(mowa niezależna)
C. – Uważajcie na siebie! – zawołała do nas na odchodnym mama. (mowa niezależna)
→ Na odchodnym mama zawołała do nas, żebyśmy na siebie uważali. (mowa zależna)
D. Trener zaprzeczył, jakoby termin zawodów miał być przesunięty. (mowa zależna)
→ Nieprawda, że termin zawodów ma być przesunięty – zaprzeczył trener. (mowa niezależna)
E. – Pomożesz mi w przygotowaniach do egzaminu? – spytał Antek swojego najlepszego kumpla. (mowa niezależna)
→ Antek spytał swojego najlepszego kumpla, czy pomoże mu w przygotowaniach do egzaminu. (mowa zależna)
F. Krystyna poprosiła tatę, żeby zawiózł ją do szkoły, bo zaspała. (mowa zależna)
→Zawieź mnie do szkoły – poprosiła tatę Krystyna. – Zaspałam. (mowa niezależna)
Mowa niezależna to dosłowne przytoczenie cudzej lub własnej wypowiedzi.
Mowa zależna to przytoczenie cudzej lub własnej wypowiedzi nie dosłownie, lecz w postaci zdania podrzędnego dopełnieniowego.