Bohaterowie w powieści uwikłani są w wewnętrzne sprzeczności. Z jednej strony pożądają i chcą iść za swoją namiętnością (relacja Antka i Jagny, Mateusza i Jagny), ich uczucia obezwładniają ich, biorą nad nimi władzę, pragną zbliżenia całym ciałem. Z drugiej strony zdają sobie sprawę, że są częścią społeczności, należą do świata kultury – jest to ciężkie brzmię do uniesienia, tym bardziej, że w przypadku Antka konwenanse dotykają sfery bardzo drażliwej: między nim a ojcem. Dlatego konflikt między pożądaniem a przynależnością do rodziny staje się wyjątkowo trudny dla bohaterów.
Naturalizm odwoływał się do zasady determinizmu oraz osiągnięć z zakresu nauk przyrodniczych. Konwencja naturalistyczna zakładała opisanie świata w sposób obiektywny, opierając się na uważnej obserwacji – podobnie jak badacz obserwuje przyrodę. Naturaliści najczęściej sięgali do opisu brzydoty, wynaturzenia, mrocznych, ciemnych stron człowieka.