Natura wpływa na życie gromady, determinuje zachowanie ludzi w poszczególnych porach roku. Wykonywana praca danego dnia zależna jest od pory roku i pogody. A także czas zaślubin czy zabawy. Nieprzypadkowo ślub Macieja Boryny i Jagny odbywa się w listopadzie – jest to czas, kiedy żniwa są już zebrane i nie ma dużo pracy w polu. Od przyrody zależna jest także ilość pożywienia – pod koniec zimy i na wiosnę jest go najmniej, dlatego najbardziej ubogiej warstwie w chłopach doskwiera wtedy głód, Hanka na przednówku mówi: „Wszędzie bieda, aż piszczy, zaś u komorników to już prosto głód”.
Związek człowieka z naturą i pracą możesz zobaczyć na obrazie Józefa Chełmońskiego Orka.