Sposoby bezpłciowego rozmnażania się zwierząt można podzielić na kilka głównych kategorii:
· Podział organizmu – ze względu na orientację płaszczyzny podziału wyróżnia się podział poprzeczny, podłużny oraz strobilizację (wielokrotny podział poprzeczny).
· Fragmentacja – rozpad ciała osobnika macierzystego na kilka fragmentów, które następnie rozwijają się w samodzielne jednostki z odtworzeniem wszystkich struktur dojrzałego organizmu.
· Pączkowanie – nowe osobniki powstają poprzez tworzenie i oddzielanie się od rodzicielskiego organizmu w formie pączka w określonym rejonie organizmu.
W przypadku dwóch kolejnych typów rozmnażania istnieje kontrowersja dotycząca klasyfikacji jako zapłodnienie płciowe lub bezpłciowe, co powoduje różnice w ich określeniach w wielu źródłach.
· Poliembrionia – z pojedynczego zapłodnionego zarodka rozwija się wiele niezależnych zarodków, które mają potencjał do wykształcenia się w oddzielne osobniki.
· Partenogeneza – osobniki potomne rozwijają się z niezapłodnionych komórek rozrodczych samicy.
· Podział podłużny to proces, w którego wyniku organizm rodzicielski dzieli się na dwie połówki, natomiast w przypadku podziału poprzecznego górna oddzielona część początkowo wykazuje większą różnorodność niż dolna. Najczęściej przywoływanym przykładem organizmu rozmnażającego się przez podział są polipy, które mogą podzielić się zarówno w poprzek, wzdłuż, jak i poprzecznie wielokrotnie.
· Fragmentację najczęściej obserwuje się wśród bezkręgowców. Regeneracja to szczególny rodzaj fragmentacji, w którym organizm odbudowuje utraconą część swojego ciała. Przykładem fragmentacji w świecie zwierząt może być oddzielanie się części kolonii gąbek, po czym z oddzielonych fragmentów tworzą się nowe kolonie na wzór pierwotnej, a brakujące fragmenty kolonii macierzystej zostają odtworzone.
· Partenogeneza może występować u niektórych gatunków ryb, gadów i płazów, a także owadów czy skorupiaków. Zależnie od ploidalności organizmu macierzystego, z niezapłodnionych komórek jajowych mogą rozwinąć się organizmy męskie (haploidalne komórki jajowe) bądź żeńskie (diploidalne komórki jajowe).
· Podczas pączkowania w określonym rejonie organizmu macierzystego komórki intensywnie dzielą się mitotycznie i zbierają się razem. Gdy odpowiednie dojrzałe części organizmu zostaną wytworzone, fragment może rozwinąć się w organizm potomny przez oddzielenie się od organizmu macierzystego lub pozostać z nim związany, co prowadzi do powstania kolonii. Ten typ rozmnażania obserwuje się m.in. u koralowców, meduz czy stułbi.
· Poliembrionię poprzedza zapłodnienie płciowe. Zapłodniona pojedyncza komórka dzieli się, a każdy z powstałych przez podział zarodków ma własny zestaw genów i może rozwijać się niezależnie, co prowadzi do powstania wielu potomków o różnym genotypie. Poliembrionia występuje u niektórych organizmów, między innymi u pancerników, owadów, jeży, świni oraz ludzi.