Celem doświadczenia jest wykazanie wpływu różnych czynników na szybkość reakcji węglanu wapnia z kwasem solnym.
Równanie reakcji: CaCO3 + 2HCl → CaCl2 + CO2↑ + H2O
Do trzech probówek wprowadzamy taką samą masę węglanu wapnia, a następnie dodajemy kwas solny, zmieniając tylko jeden wybrany czynnik.
Można zbadać na przykład:
1.Wpływ stężenia kwasu
Do dwóch naczyń wsypujemy po takiej samej ilości CaCO3. Do pierwszego dodajemy roztwór HCl o mniejszym stężeniu, a do drugiego roztwór HCl o większym stężeniu. Obserwujemy intensywność wydzielania pęcherzyków CO2. W naczyniu z bardziej stężonym kwasem reakcja zachodzi szybciej.
2.Wpływ rozdrobnienia substancji
Do dwóch naczyń wprowadzamy taką samą masę CaCO3, ale w jednym używamy kawałków marmuru, a w drugim proszku. Następnie dodajemy jednakowe objętości kwasu o tym samym stężeniu. Szybciej reaguje proszek, ponieważ ma większą powierzchnię kontaktu z kwasem.
3. Wpływ temperatury
Do dwóch naczyń wsypujemy taką samą ilość CaCO3 i dodajemy taki sam roztwór HCl, ale w jednym doświadczeniu kwas ma wyższą temperaturę. W wyższej temperaturze reakcja przebiega szybciej.
Wniosek: szybkość reakcji węglanu wapnia z kwasem solnym rośnie wraz ze wzrostem stężenia kwasu, temperatury oraz stopnia rozdrobnienia węglanu wapnia. Przy większym stężeniu, wyższej temperaturze i większej powierzchni kontaktu liczba skutecznych zderzeń między cząsteczkami i jonami jest większa, dlatego reakcja zachodzi szybciej.
